قیام بابک خرمدین
بابک خرمدین در اوایل سده ی سوم به نام آیین خرم دینان و برای ادامه ی نهضت جاویدان مزدکی برخاست و خیلی زود قیام او رنگ مردمی به خود گرفت.در آن سالها خلیفه با آل سهل دست و پنجه نرم میکرد و سرگرم کارهای دیگری بود.البته این زمان بسیار مناسبی بود که بابک خیزش خود را بیاغازد. قیام بابک حدود بیست و دو سال طول کشید و خلفا هرچه کردند ، نتوانستند در این چندسال بر او فایق آیند که البته بعدها با خیانت افشین بابک گرفتار شد.مازیار و بابک با هم متحد شده بودند تا خلافت بغداد را براندازند.مازیار در شمال ایران و بابک در شمالغربی ایران در آذربایجان.1 البته ناگفته نماند که افشین هم در این ماجرا به ظاهر آنها را همراهی میکرد ولی بعدها از طرف خلیفه اجیر شد و در دستگیری بابک سهم به سزایی داشت.
نهضت بابک همچون دیگر نهضتها (مازیار،استاد سیس،ابن مقنع و..)رنگ ایرانی داشت و جزء سلسله رستاخیز ایرانیان محسوب می شد.داستان جنگهای بابک را تاریخ نویسان اسلامی – اگرچه با تعصب بسیار – به طور گسترده نوشته اند.2
ابتدا محمدبن یوسف از طرف خلیفه مامور شده بود تا بابک را بکشد و یا دستگیر کند.محمدبن یوسف در این ماموریت توانست عده ای از خرمدینان را بکشد و یا اسیرکند.در این حین افشین که توسط خلیفه اجیر شده بود درصدد برآمد که گذشته از شمشیر برای برانداختن بابک از حیله و چاره نیز مدد گیرد.در همین حال محمدبن بعیث یکی دیگر از سرداران خلیفه با آنکه با خرمیه پیمان صلح داشت، عهد خود را شکست و با سپاه بابک درآویخت.3
به هرروی جنگ و گریزهایی میان افشین و بابک درگرفت.شبیخونهای یاران افشین بسیاری از سپاه بابک را تلف میکرد و بابک برآن شد تا با حیلتی خود را به ارمنستان رساند.
سهل بن سنباط (والی ارمنستان) هنگامی که از آمدن بابک به دیارش آگاه شد با بابک به نیکی رفتار کرد ولی پنهانی به افشین نامه نوشت که بابک نزد من است و در یک نقشه ی از پیش تعیین شده بابک توسط سهل بن سنباط یه یاران افشین تحویل داده شد و سپس او را به بغداد فرستادند.
گویند وقتی بابک را به بغداد بردند خلیفه تا بامداد مکرر به سرای افشین میرفت و مدام بابک را میدید.گویابغداد باور نمیکرد که پهلوان دلیری که سالها او را تهدید میکرد اکنون در آنجا به اسارت به سر میبرد.
روز آخرو شکوه پایداری بابک
روز کشتن پهلوان ایرانی فرارسیده بود.او را به فیلی سوار کردند و در میان جمعیت چرخاندند تا به خیال خام خود بابک را تحقیر کنند. هر دودست بابک را قطع کردند اما بابک سخنی نگفت. به گفته ی خواجه نظام الملک توسی« هنگامی که یک دست وی را بریدند دست دیگرش را در خون خود زد و در روی خود مالید و روی خود را سرخ کرد و هنگامی که معتصم دلیل این عمل را از او پرسید،بابک گفت که شما هر دودست و پای مرا خواهید برید و گونه ی روی مردم از خون سرخ باشد،چون خون برود ،روی زرد باشد.من روی خویش از خون خود سرخ کردم تا چون خون از تنم بیرو نشود نگویند که رویش از بیم زرد است».4 در پایان پس از این همه شکنجه ،بابک را در بغدا به دار آویختند.
بابک از آذربایجان برخاسته بود و مانند دیگر ایرانیان از استیلای اعراب بر کشورش ناخشنود بود.اگرچه تعیین مذهب بابک کاری است بس دشوار ولی از اسناد تاریخی چنین برمی آید که وی از مزدکیان بود و شاید به این دلیل است که از جانب مورخان اسلامی به مادیگری و الحاد متهم می شد.
گرچه جسم و جسد بابک هفت تکه شد اما نام او در تاریخ برای هفت هزار سال و شاید بیشتر پایدار خواهد ماند. و اگرچه امروز بسیاری سعی دارند تا از بابک چهره ای دیگر بسازند وقیام وی را با خیالات پان ترکیستی خود منطبق سازند ولی هنگامی که پیشگاه حقیقت مشخص میشود شرمنده آن کسی است که عمل بر مجاز کرده . آری ، بابک ایرانی زاده شد ،ایرانی مبارزه کرد و همچون همه ی پهلوانان و قهرمانان ایرانی سرفرازانه به کام مرگ رفت. روانش شاد...
منابع
1- تاریخ طبرستان ،حسن بن اسفندیار کاتب ج1،ص220
2- بنگرید به تاریخ طبری،تاریخ بلعمی،سیاستانامه،التنبیه و الاشراف از مسعودی،الکامل فی التاریخ از ابن اثیر،الفرست ابن الندیم ....همچنین بنگرید به کتاب ارزشمند استاد سعید نفیسی با عنوان «بابک خرمدین» که تمام نوشته های مورخین را درباره ی بابک گردآوری کرده است.
3- دوقرن سکوت،دکتر عبدالحسین زرین کوب،ص226
4- سیاستنامه،خواجه نظام الملک،ص176 به نقل از دو قرن سکوت ص۱2۱
+ نوشته شده توسط بهنام در و ساعت
18:11 |
روی ادامه مطالب کلیک کن تا همه نظرات در مورد بابک رو بخونب و قضاوت کنی
هنری هستها
